“Sống trên đời sống cần có một tấm lòng, để làm gì em biết không ? Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi ...” Lời ca của Khánh Ly đã bộc bạch tâm tình của cố nhạc sĩ tài hoa họ Trịnh đã làm cho nhiều và rất nhiều người phải suy nghĩ, phải bận tâm. Suy nghĩ, bận tâm xem mình đã sống có một tấm lòng với tha nhân, với anh chị em đồng loại chưa hay là ta cứ mãi sống với cái ích kỷ, hẹp hòi của ta ?

Là người, cần lắm khi cho nhau một tấm lòng.

Nhớ lại một lời dạy của vị giám đốc thân thương ngày xưa tôi còn làm nhân viên của ông : “Cháu sống làm sao đừng sống theo kiểu ăn xổi ở thì, sống là người là phải có nhân có hậu, có trước có sau ...”. Những lời đơn sơ mộc mạc ấy đã ấp ủ tôi hơn chục năm nay. Và rồi khi xung quanh mình xảy ra điều gì đó ngược với lời dạy đó tôi càng thấm thía lời dạy đó. Là người, làm người sống với nhau cần có tấm lòng, đừng có bạc bẽo với nhau. Đáng tiếc là sự bạc bẽo mà con người ai ai cũng biết rằng nghiệt ngã lắm, đau lòng lắm không nên dùng cho nhau nhưng đến thời đến buổi con người lại cố gắng hết sức mình tăng thêm phần bạc bẽo cho anh chị em đồng loại, cho người thân của mình.

Chuyện thứ nhất :

Mới đây, một người quen hỏi tôi có biết viện dưỡng lão nào không, nếu biết thì chỉ cho chị ta. Tò mò hỏi thêm một câu là chị gửi ai thì chị cho biết là gia đình chị muốn gửi ông ngoại vào đó. Hỏi thêm một câu ông ngoại chị năm nay bao nhiêu, chị cho biết là ông ngoại năm nay 94 !

Nghe xong ý định của chị tôi cảm thấy đau làm sao đó !

Thứ nhất, gia đình Việt Nam theo phong cách sống của người Á Đông, trọng tình trọng nghĩa hơn trọng tiền trọng bạc. Đừng theo những cách lối của những người bên trời Mỹ là cứ người già thì tống vào viện dưỡng lão cho rảnh mắt.

Thứ hai là đạo lý của người Việt muôn đời còn mãi : “Công cha thì cao cao như là núi Thái, nghĩa mẹ dạt dào sánh tựa Biển Đông. Con không có cha còn đâu mái nhà, con không có mẹ ai dạy ngày qua ...”. Vậy mà đến lúc tuổi già sức yếu không còn làm được việc gì nữa thì con cháu bắt đầu tìm cách gửi “cục nợ đời” đi đâu cho khuất mắt.

Tôi bảo chị tại sao mình không thuê một người làm về, tốn cũng gần bằng tiền gửi viện dưỡng lão nhưng mà để cho cụ được gần con gần cháu. Hơn thế nữa, để cụ ở nhà để lỡ may có chuyện gì có cha có cụ đến để ban các phép trước khi ra đi thì có hay hơn chăng ? Chẳng thấy chị trả lời trả vốn chi cả.

Thế đấy ! Cụ già 94 năm trường đã cưu mang lũ cháu đàn con giờ đã kiệt sức thì các con các cháu tìm cách bỏ đi cho rảnh nợ ! Đau lòng quá, bi đát quá cho thân phận cụ già. Giả mà cụ biết ngày nay cụ “được” đối xử như thế này chắc là cụ chỉ sinh ra một hay hai đứa con cho khoẻ chứ sinh nhiều làm gì để rồi giờ này người đưa kẻ đẩy cụ vào viện dưỡng lão.

Sống trên đời phải có nhân có nghĩa chứ ! Nếu mình sống có nhân có đức như các cụ xưa nói thì “mặc sức mà ăn”. Cũng vậy ! Đâu cần phải đợi đến đời sau, ngay như ngày hôm nay nhiều người đã kiểm chứng được cái chuyện nhãn tiền do chính họ gây ra.

Không phải quy tội cho chị nhưng đươợ là chị đã lập gia đình hơn 5 năm nay, muốn tìm một mụn con để tay bế tay bồng mãi mà không thấy. Chắc “ông trời” không muốn sau này con cháu của chị bắt chước gia đình chị là cho chị vào viện dưỡng lão như dự tính của gia đình là đưa ông ngoại vào viện nên chưa cho chị có con đó sao ? Làm người với nhau sao mà bạc bẽo với nhau như thế !

Giờ đây, nằm trên giường bệnh, ông cụ ngẫm nghĩ thấy cuộc đời cụ sao mà nó bạc bẽo như thế ! Nếu biết trước tình cảnh của ngày hôm nay chắc cụ chẳng dám sinh đứa nào vì sinh ra làm gì cho thêm đau lòng khi chúng đối với cụ như vậy.

Chuyện thứ hai :

Tôi có quen một gia đình, gia đình này nổi tiếng là đạo đức thánh thiện và thậm chí có thể nói là từ mẹ cho đến con, ngày nào cũng sáng kinh chiều lễ cực kỳ sốt sắng. Gia đình khá đầm ấm, không hiểu sao gần đây có chút gì đó mâu thuẫn thì các con đều quay lưng lại với bà mẹ.

Điều bi hài ở đây là trước đây, trước khi có chuyện chẳng lành thì mấy đứa con của bà cũng chẳng ai chịu ai, ai cũng muốn làm nữ tướng cả. Thế nhưng từ ngày có bất đồng, các con đã bắt tay nhau như Hêrôđê làm hoà với Philatô trong trình thuật về cuộc thương khó của Chúa Giêsu ngày xưa để mà hại Chúa Giêsu.

Cũng như một Giêsu ngày xưa cay đắng ê hề vì cuộc đời bạc bẽo thì ngày nay người mẹ già trong gia đình ấy cũng cảm nhận được sự nhục nhã, chua xót vì lũ cháu đàn con của mình.

Đôi lần nhìn bà lên bước trên đường, thấy đôi vai của bà oằn xuống, trĩu nặng về một bên, có lẽ đó là “hiệu quả” của những năm tháng dài vắt hết bầu sữa để nuôi con cái mình. Ngộ một cái là những đứa con mà ngày xưa bà thương nhất, lo lắng nhất giờ đây lại trở thành đứa chống bà nhất, chống bà bằng mọi giá và chống hết sức kịch liệt.

Bà cụ ngậm ngùi nhìn lại dĩ vãng. Ngày xưa, con cái ít học một chút, bà thấy thương quá, bà đã nhịn ăn nhịn mặc để lo cho chúng đến trường kiếm vài ba con chữ. Nào ngờ ngày hôm nay chính những con chữ mà bà trao cho con ấy lại là những con chữ hại bà.

Ngày xưa bà khôn hơn nó vì bà có chút chữ, ngày nay bà dại hơn nó vì nó được học cao hiểu rộng. Nó đã trưng dẫn tất cả những giấy tờ, những luật lệ có được để nó minh chứng là bà sai.

Cay đắng cho cuộc đời, đau đớn cho thân phận của cụ già. Già mà vẫn chưa được yên thân, già mà vẫn chưa được ngon giấc. Bởi lẽ đêm đêm bà trằn trọc gác hay tay lên trán để ngẫm nghĩ cuộc đời : Đời sao mà bạc bẽo thế !

Giá như ngày xưa bà đừng có thương riêng đứa nào hết, giá như ngày xưa bà lo lắng nhẹ nhàng thôi thì ngày nay bà đâu có phải nhận một cái giá của sự bạc bẽo nhiều đến thế !

Nhìn cụ già, tôi chỉ biết thầm nguyện cho bà được an bình trong những ngày cuối đời. Mà làm sao có chuyện an bình được khi bà đang ở trong vòng vây của lũ cháu đàn con cực kỳ khôn ngoan, ranh mãnh của bà.

Thế nhưng nhìn dưới chiều kích thiêng liêng, tôi mạo muội nghĩ rằng cụ già ngày mỗi ngày càng nên giống Chúa Giêsu hơn. Cả cuộc đời lo toan, bôn ba  rao giảng Tin mừng nước Trời. Cuối cùng chết không hơn không kém những tên được liệt vào phường trộm cướp. Ngày hôm nay, có thể nói một cách hết sức cụ thể là bà cụ đang bổ khuyết vào những đau khổ mà ngày xưa Chúa Giêsu chưa chịu theo kiểu nói của Thánh Phaolô tông đồ.

Chuyện thứ ba :

Sau chấm phạt đền 11 m, Việt Nam lặng lẽ khỏi cuộc chơi tranh huy chương vàng môn bóng đá. Thể thao hay bất cứ cuộc so tài tranh sức nào đều có kẻ thắng người thua. Người thắng thì nao nức ăn mừng bằng mọi cách, mọi giá; còn kẻ thua thì lặng lẽ về nhà từ bỏ cuộc chơi. Thế nhưng điều đáng nói ở đây là đàng sau những cuộc thua đấy người ta không ai bảo ai bắt đầu “vạch lá tìm sâu” và tìm càng nhiều nguyên nhân bao nhiêu hay bấy nhiêu. Nếu như trận bóng thua thì điều đầu tiên người ta đổ lên đầu của vị huấn luyện viên trưởng. Trận bóng bắt đầu từ khi quả bóng lăn và kết thúc khi quả bóng dừng nhưng những lời ta thán, ai oán về huấn luyện biên tự đâu tuôn ra không biết bao nhiêu mà kể.

Những tờ báo lớn trong nước đã đăng những dòng tít nghiệt ngã đến độ mở báo nào cũng thấy “Riedl nên từ chức” ! Báo chí đăng nhiều đến độ đọc tới đọc lui toàn là những giọng văn ai oán đổ lên người ông.

Nhớ lại những giây phút huy hoàng thì người ta cũng dành cho Riedl không biết bao nhiêu là lời hay tiếng tốt. Điều này nhiều báo chí đã đăng và ở đây không nhắc lại làm gì.

Chắc hẳn rằng trong cuộc chơi, ai cũng muốn thắng, ai cũng muốn mang vinh quang về cho đội nhà, mang vinh quang về cho chính mình. Ông Riedl cũng không ra khỏi cái mơ ước bình thường của con người ấy nhưng mà thần may mắn đã không đến với đội nhà nên đành ngậm ngùi chia tay với trận chung kết thôi.

Chẳng lẽ đội Việt Nam thua là do một mình ông Riedl ?

Chuẩn bị “xách vali về nước”, tình cảm cũng như tấm lòng thành của Riedl dành cho bóng đá Việt Nam được đáp trả bằng không biết bao nhiêu là lời lẽ mà lẽ ra người ta hạn chế dành cho nhau trong những lúc đau đớn như thế này. Giờ này đây, hơn ai hết, Riedl cảm thấu nhất sự cay đắng, sự bạc bẽo của phận người, của cái kiếp laà huấn luyện viên. Giá mà ông biết trước sự bạc bẽo người ta dành cho ông như ngày hôm nay thì bố ông cũng chẳng ham dẫn dắt đội tuyển Việt Nam làm gì cho mệt. Thà về quê nhà “đuổi vịt cho vợ” mà thấy cuộc đời thanh thản hơn, bình an hơn.

Trong cuộc đời, có ai mà không muốn thành công đâu. Thử hỏi những tác giả viết những dòng ai oán về Riedl như thế nào, cuộc đời của quý vị mãi mãi là thành công chăng ? Thử nhìn lại chính bản thân mình trước khi đi trách người khác ? Thành công trong viết lách, thành công trong lúc châm thêm xăng vào đám lửa đang cháy bừng bừng đấy nhưng thử hỏi chính gia đình nhỏ bé của qúy vị như thế nào ? Hay chỉ lo viết ai oán về người khác còn gia đình mình, bản thân mình thì biết baonhiêu người phải ai oán mà không ai nói ra.

Thay lời kết !

Có những phút làm nên lịch sử,

Có những phút đánh đổ cả tương lai !

Mỉa mai thay câu nói ai oán về cuộc đời của con người

Chiều nay nghe Lâm Thuý Vân và Donho trình bày nhạc phẩm “Cỏ Úa” tôi lại càng thấm thía về tình nghĩa con người “...Một chiều trên đồi em làm thơ, cỏ biếc tương tư vàng úa, mộng dệt theo đàn bên người mơ, mới biết mình yêu bao giờ ... Hỡi cố nhân ơi, chuyện thần tiên xa vời, tình đã như vôi mong chi còn chung đôi. Cứ cúi mặt đi, để nghe đời lầm lỡ, đừng nói thời gian, cho thêm sầu vương mang !”.

Vâng ! Tình đã như vôi, mong chi còn chung đôi. Cứ cúi mặt đi để nghe đời lầm lỡ !

Giờ đây, cụ già 94 tuổi, bà mẹ già oằn lưng cả đời vì con, huấn luyện viên trưởng Riedl cảm nhận được cuộc tình của mình với người thân, với lũ cháu đàn con, với bạn bè thân hữu trong đội bóng trở thành bạc bẽo như vôi rồi. Tốt hơn hết là lặng lẽ chia xa, lặng lẽ và cúi mặt để nghe người ta ai oán về cuộc đời lầm lỡ của mình trong quá khứ !

Cuộc đời nay mau qua chóng tàn, có nên chăng ta sống làm sao cho đời ta đẹp chứ đừng sống để rồi suốt đời ta cứ mãi ai oán về người này người kia. Tại sao ta không nhìn lại cái nhân, cái nghĩa mà ngày xưa người khác đã làm cho mình, đã ban ơn cho mình để mình sống mà ta cứ dành những lời nặng nề đau lòng cho nhau như thế !